Podlewanie pomidorów i papryki bez błędów – jak zaplanować nawadnianie w donicach, szklarni i tunelu?

Pomidory i papryki należą do najpopularniejszych warzyw uprawianych w przydomowych ogrodach, szklarniach, tunelach oraz dużych donicach. Oba gatunki potrafią dać bardzo dobre plony, ale jednocześnie szybko reagują na błędy związane z podlewaniem.

Problemem może być zarówno niedobór wody, jak i jej nadmiar. Jeszcze większe znaczenie mają gwałtowne zmiany – kilka dni przesuszenia, po których roślina otrzymuje bardzo dużą porcję wody.

Dlatego dobre nawadnianie nie polega wyłącznie na odpowiedzi na pytanie „ile litrów wody potrzebuje roślina?”. Znaczenie mają także rodzaj podłoża, wielkość pojemnika, temperatura, etap rozwoju i sposób dostarczania wody do strefy korzeniowej.

Dlaczego regularność podlewania jest tak ważna?

Roślina pobiera wodę przez system korzeniowy i wykorzystuje ją między innymi do transportowania składników mineralnych oraz regulowania temperatury poprzez transpirację.

Jeżeli podłoże nadmiernie wyschnie, procesy te zostają ograniczone. Jeżeli natomiast korzenie przez długi czas znajdują się w podłożu pozbawionym odpowiedniej ilości powietrza, również zaczynają pojawiać się problemy.

Najlepszym rozwiązaniem jest więc utrzymywanie stosunkowo stabilnych warunków zamiast przechodzenia od całkowicie suchego do mocno zalanego podłoża.

Jak rozpoznać, że pomidor potrzebuje wody?

Lekko opadające liście mogą być sygnałem przesuszenia, ale nie powinny być jedynym kryterium podlewania.

Więdnięcie może występować również przy problemach z korzeniami albo podczas bardzo wysokiej temperatury, nawet jeżeli w podłożu znajduje się jeszcze wystarczająca ilość wilgoci.

Znacznie lepiej kontrolować jednocześnie:

• wilgotność podłoża,

• masę doniczki,

• temperaturę otoczenia,

• wygląd liści,

• tempo wysychania ziemi po poprzednim podlewaniu.

Po pewnym czasie łatwo zauważyć charakterystyczny rytm dla konkretnego stanowiska.

Doniczka wysycha znacznie szybciej niż grządka

Roślina posadzona bezpośrednio w gruncie ma dostęp do znacznie większej objętości ziemi niż pomidor znajdujący się w kilkunastolitrowej donicy.

W pojemniku zapas wody jest ograniczony. Dodatkowo ścianki doniczki mogą silnie nagrzewać się w słońcu.

Dlatego latem duży pomidor lub papryka w pojemniku może wymagać podlewania znacznie częściej niż identyczna roślina rosnąca w gruncie.

Nie oznacza to jednak, że należy bez kontroli dostarczać wodę kilka razy dziennie. Częstotliwość trzeba dostosować do tempa przesychania konkretnego podłoża.

Co wpływa na częstotliwość podlewania?

Podlewać rano czy wieczorem?

W ogrodzie i tunelu bardzo praktyczną porą jest ranek.

Roślina rozpoczyna dzień z dostępną wodą, a przypadkowo zwilżone powierzchnie mają czas wyschnąć.

Przy automatycznym nawadnianiu pora może zostać zaprogramowana tak, aby instalacja uruchamiała się regularnie.

Najważniejsza pozostaje jednak obserwacja podłoża. Sztywny harmonogram nie powinien prowadzić do podlewania ziemi, która nadal jest mocno wilgotna.

Dlaczego lepiej podlewać strefę korzeniową niż liście?

Woda jest potrzebna przede wszystkim korzeniom.

Podlewanie bezpośrednio przy powierzchni podłoża pozwala ograniczyć niepotrzebne moczenie liści i owoców.

Ma to szczególne znaczenie w tunelu oraz szklarni, gdzie wysoka wilgotność i ograniczona wymiana powietrza mogą tworzyć niekorzystny mikroklimat.

Właśnie dlatego w bardziej rozbudowanych uprawach popularne jest nawadnianie kroplowe.

Na czym polega nawadnianie kroplowe?

Zamiast wylewać jednorazowo dużą ilość wody z konewki, system dostarcza ją do poszczególnych roślin przez przewody zakończone emiterami lub kroplownikami.

Rozwiązanie pozwala kierować wodę bezpośrednio w okolice systemu korzeniowego.

W zależności od konstrukcji instalacja może być zasilana:

• z sieci wodociągowej,

• ze zbiornika ustawionego wyżej,

• ze zbiornika wyposażonego w pompę.

Przy większej liczbie donic szczególnie wygodne są systemy do nawadniania roślin, dzięki którym wodę można rozprowadzić jednocześnie do wielu pojemników zamiast podlewać każdy z osobna.

Największa zaleta automatycznego podlewania? Powtarzalność

Oszczędność czasu jest oczywista, ale z punktu widzenia samych roślin jeszcze ważniejsza może być powtarzalność.

Ręcznie jedna doniczka może dostać litr, druga pół litra, a trzecia dwa litry. Przy prawidłowo skonfigurowanym systemie znacznie łatwiej utrzymywać podobny schemat każdego dnia.

Ma to szczególne znaczenie przy kilkunastu lub kilkudziesięciu roślinach.

Czy automatyczne podlewanie oznacza, że można przestać kontrolować rośliny?

Nie.

Automatyka ogranicza ilość pracy, ale nie zwalnia z obserwowania uprawy.

Regularnie warto sprawdzać:

• czy wszystkie emitery podają wodę,

• czy przewody nie zostały zagięte,

• czy pompa działa prawidłowo,

• czy podłoże nie pozostaje stale zbyt mokre,

• czy w zbiorniku znajduje się odpowiednia ilość wody.

Awaria jednego kroplownika może dotyczyć tylko jednej rośliny i przez dłuższy czas pozostać niezauważona.

Jak zaplanować prosty system nawadniania?

Najpierw należy policzyć liczbę roślin i określić ich rozmieszczenie.

Następnie trzeba zaplanować przebieg głównego przewodu oraz odprowadzenia prowadzące do poszczególnych donic.

Prosty zestaw może składać się z:

• zbiornika na wodę,

• pompy,

• głównego przewodu,

• cieńszych przewodów prowadzących do roślin,

• kroplowników lub innych emiterów,

• łączników i zaworów,

• programatora czasowego.

Nie zawsze wszystkie te elementy są konieczne. Konstrukcja zależy od sposobu zasilania oraz wielkości uprawy.

Jak dobrać pompę?

Nie warto kupować pompy wyłącznie na podstawie maksymalnej liczby litrów na godzinę podanej na opakowaniu.

Znaczenie ma również wysokość podnoszenia wody i opór instalacji.

Pompa tłocząca wodę praktycznie poziomo pracuje w innych warunkach niż urządzenie, które musi podnieść ją na większą wysokość.

Przy bardzo rozbudowanej instalacji znaczenie będzie miała również długość przewodów i liczba punktów poboru.

Większy zbiornik daje większy margines bezpieczeństwa

Zbyt mały zbiornik oznacza konieczność częstego uzupełniania wody.

Z drugiej strony ogromny zbiornik zajmuje miejsce i nie zawsze jest potrzebny przy kilku donicach.

Dobrym sposobem jest policzenie przybliżonego zużycia całej uprawy w ciągu doby, a następnie dobranie pojemności zapewniającej rozsądny zapas.

Trzeba jednak pamiętać, że zapotrzebowanie zmienia się wraz z rozwojem roślin i temperaturą.

Jak długo powinno działać nawadnianie?

Nie istnieje jedna właściwa liczba minut.

Zależy ona od:

• wydajności emiterów,

• liczby roślin,

• wielkości donic,

• rodzaju podłoża,

• mocy pompy.

Najlepiej przeprowadzić prosty test.

Można umieścić kilka emiterów w naczyniach pomiarowych, uruchomić system na określony czas i sprawdzić, ile wody rzeczywiście dostarczył każdy z nich.

Takie kilkuminutowe doświadczenie daje znacznie więcej informacji niż samo zgadywanie na podstawie czasu pracy pompy.

Czy można podlewać kilka razy dziennie?

W niektórych warunkach tak.

Duże rośliny w małych pojemnikach i bardzo przepuszczalnym podłożu mogą szybciej wykorzystywać dostępny zapas wody.

W takim przypadku kilka mniejszych dawek może działać lepiej niż jedna ogromna porcja.

Nie jest to jednak uniwersalna zasada. W ciężkiej ziemi, która długo pozostaje mokra, częste uruchamianie systemu może prowadzić do nadmiaru wilgoci.

Podłoże decyduje o sposobie nawadniania

Dwa identyczne pomidory mogą wymagać innego harmonogramu, jeśli jeden rośnie w zwartej ziemi, a drugi w bardzo luźnej mieszance.

Podłoże o dużej retencji magazynuje więcej wody.

Mieszanki z dużą ilością składników poprawiających przepuszczalność szybciej odprowadzają jej nadmiar i zapewniają więcej powietrza korzeniom, ale mogą też wymagać częstszego podlewania.

Dlatego system zawsze powinien być konfigurowany pod rzeczywiste zachowanie medium.

Co z nawożeniem przez system?

W bardziej zaawansowanych instalacjach wraz z wodą można dostarczać również odpowiednio przygotowaną pożywkę.

Wymaga to jednak większej kontroli niż podlewanie samą wodą.

Trzeba uwzględnić między innymi stężenie stosowanych preparatów, jakość wody oraz możliwość powstawania osadów.

Nie każdy nawóz i nie każdy kroplownik będą dobrym połączeniem. Preparaty pozostawiające dużo osadu mogą zwiększać ryzyko zatykania niewielkich kanałów.

Filtr może uratować małe kroplowniki

Im mniejsze otwory w instalacji, tym większe znaczenie ma czystość wody.

Drobiny znajdujące się w zbiorniku mogą z czasem zatkać emitery.

Prosty filtr umieszczony przed linią nawadniającą pomaga ograniczyć ten problem.

Nie zwalnia to jednak z okresowej kontroli i czyszczenia instalacji.

Nie pozwalaj wodzie stać w brudnym zbiorniku

Zbiornik warto utrzymywać w czystości.

Stała wilgoć, światło i ciepło mogą sprzyjać powstawaniu osadu oraz rozwojowi glonów.

Dobrym rozwiązaniem jest nieprzezroczysty zbiornik ustawiony z dala od bezpośredniego nasłonecznienia.

Od czasu do czasu warto opróżnić go całkowicie i dokładnie wyczyścić.

Automatyczne podlewanie podczas urlopu

Jednym z najczęstszych powodów budowy prostego systemu jest planowany wyjazd.

Nie należy jednak montować całej instalacji wieczorem przed urlopem.

Znacznie bezpieczniej uruchomić ją przynajmniej kilka dni wcześniej i obserwować działanie.

W tym czasie można sprawdzić:

• czy gdzieś nie występują przecieki,

• czy każda roślina otrzymuje wodę,

• czy zbiornik ma odpowiednią pojemność,

• czy harmonogram nie powoduje nadmiernego nawodnienia.

Dopiero przetestowany system powinien przejąć samodzielną obsługę roślin.

Najczęstsze błędy przy automatycznym nawadnianiu

Automatyka nie naprawi źle zaprojektowanego podlewania. Może wręcz bardzo regularnie powtarzać ten sam błąd.

Do najczęstszych problemów należą:

• zbyt długa praca pompy,

• identyczna ilość wody dla roślin o bardzo różnej wielkości,

• brak kontroli drożności kroplowników,

• zbyt mały zbiornik,

• ustawienie harmonogramu bez obserwacji podłoża,

• brak testu całej instalacji przed dłuższym wyjazdem.

Ręczne czy automatyczne podlewanie – co wybrać?

FAQ – najczęstsze pytania o podlewanie i automatyczne nawadnianie

Czy pomidory trzeba podlewać codziennie?

Nie zawsze. Częstotliwość zależy od temperatury, wielkości rośliny, pojemnika i rodzaju podłoża. W gorący dzień duży pomidor w doniczce może zużywać wodę znacznie szybciej niż roślina rosnąca w gruncie. Najlepiej kontrolować stan podłoża zamiast kierować się wyłącznie kalendarzem.

Czy pomidory lepiej podlewać często i mało, czy rzadziej i obficie?

W klasycznej ziemi zazwyczaj należy dobrze nawodnić strefę korzeniową i pozwolić podłożu częściowo wykorzystać zapas wody przed kolejnym podlewaniem. Bardzo małe porcje zwilżające jedynie powierzchnię ziemi mogą sprzyjać płytkiemu rozwojowi korzeni. W bardzo przepuszczalnych mediach schemat może wyglądać inaczej.

Czy woda może trafiać na liście pomidorów?

Przypadkowe zwilżenie rośliny nie oznacza katastrofy, ale podczas regularnego podlewania praktyczniej kierować wodę bezpośrednio do podłoża. Pozwala to ograniczyć niepotrzebne zwiększanie wilgotności wokół liści.

Czy jeden kroplownik wystarczy do dużej donicy?

To zależy od wielkości pojemnika i przepuszczalności podłoża. Przy dużych donicach zastosowanie dwóch lub większej liczby punktów może zapewnić bardziej równomierne nawilżenie całej bryły korzeniowej.

Czy automatyczne nawadnianie nadaje się do papryki?

Tak. Paprykę można podlewać za pomocą systemów kropelkowych podobnie jak pomidory. Harmonogram powinien jednak odpowiadać wielkości konkretnych roślin, donic i warunkom środowiskowym.

Jak sprawdzić wydajność kroplownika?

Najprościej skierować go do naczynia z podziałką i uruchomić system na określony czas. Po zmierzeniu ilości wody można obliczyć rzeczywistą wydajność i odpowiednio ustawić czas działania instalacji.

Czy do nawadniania potrzebna jest pompa?

Nie zawsze. Niektóre systemy mogą korzystać z grawitacyjnego przepływu ze zbiornika. Przy innych instalacjach konieczne jest wytworzenie odpowiedniego ciśnienia za pomocą pompy.

Jak duży zbiornik wybrać?

Najpierw warto oszacować dzienne zużycie wszystkich roślin. Zbiornik powinien zapewniać rozsądny zapas, szczególnie jeżeli system ma działać podczas wyjazdu. Nie ma jednak potrzeby instalowania ogromnego zbiornika przy kilku niewielkich donicach.

Czy wodę w zbiorniku trzeba wymieniać?

Zbiornik należy utrzymywać w czystości i okresowo kontrolować stan wody. Nie warto pozostawiać przez bardzo długi czas starej wody w ciepłym, nasłonecznionym pojemniku.

Czy automatyczne podlewanie oszczędza wodę?

Może pomóc precyzyjniej kierować wodę bezpośrednio do strefy korzeniowej, ale tylko wtedy, gdy system został prawidłowo skonfigurowany. Źle ustawiona instalacja może równie skutecznie dostarczać jej za dużo.

Dobry system nie zastępuje obserwowania roślin

Automatyczne nawadnianie może znacząco ułatwić prowadzenie większej liczby pomidorów, papryk i innych roślin. Szczególnie przydatne staje się w szklarni, tunelu oraz przy licznych donicach, gdzie ręczne podlewanie każdego pojemnika zajmuje coraz więcej czasu.

Największą zaletą nie jest jednak sama wygoda, lecz możliwość utrzymywania bardziej powtarzalnego sposobu podlewania.

Warto rozpocząć od prostego systemu, zmierzyć rzeczywistą ilość dostarczanej wody i przez kilka dni obserwować wilgotność podłoża. Dopiero na tej podstawie można dopracować harmonogram.

Automatyka najlepiej działa wtedy, gdy wspiera ogrodnika, a nie próbuje zastąpić regularnej obserwacji roślin.

Artykuł sponsorowany